Гаюн
Гаюнв белорусской мифологии лесной дух, вид лешего
Hajuna woodland spirit in belarusian mythology, variety of leshy
Гаюнпа беларускай міталёгіі лясны дух, від лешага
Hajuna woodland spirit in belarusian mythology, variety of leshy
Гаюнв белорусской мифологии лесной дух, вид лешего
Гаёвы дзедодин из белорусскоязычных вариантов названия гаюнаодин из белорусскоязычных вариантов названия гаюнаодин из белорусскоязычных вариантов названия гаюнаодин из белорусскоязычных вариантов названия гаюнаодин из белорусскоязычных вариантов названия гаюна
Рощевикодин из русскоязычных вариантов названия гаюнаодин из русскоязычных вариантов названия гаюнаодин из русскоязычных вариантов названия гаюнаодин из русскоязычных вариантов названия гаюнаодин из русскоязычных вариантов названия гаюна
Рощевый дедодин из русскоязычных вариантов названия гаюнаодин из русскоязычных вариантов названия гаюнаодин из русскоязычных вариантов названия гаюнаодин из русскоязычных вариантов названия гаюнаодин из русскоязычных вариантов названия гаюна

В белорусской мифологии лесной дух, вид лешего.

Гаёвы дзед, альбо гаюн, — лясны дух. Ён клапоціцца пра свой лес, сочыць за парадкам у ім. Усе звяры і птушкі падпарадкоўваюцца і служаць яму.

З галавы гаюн — як стары дзед, але замест воласу ён парослы сівым мохам. У астатнім ён чыста мядзведзь, толькі ходзіць прама. Ёсць у лесе такія мясціны, да якіх гаюн ставіцца з асаблівай пяшчотай, пільна ахоўваючы, каб ніхто не парушыў іх некранутага хараства. Калі раптам хто паспрабуе нарыхтоўваць там дрэва, гаюн паўстане перад дрывасекам у сапраўдным сваім выглядзе. Вядома, пасля такога здарэння доўгі час туды не ступіць нага чалавека. Але здараюцца выпадкі сапраўды трагічныя — тады, як гаюн, не паспеўшы папярэдне спудзіць чалавека, у гневе завальвае таго дрэвам.

У даўнейшыя часы дрэва на будоўлю хаты не нарыхтоўвалі без дазволу гаёвага дзеда. Лічылася, што калі атрымаць такі дазвол і зрубіць хату, то яна будзе трывалая і даўгавечная. Дзеля гэтага гаспадар падвечар ішоў у выбранае ім загадзя месца з гасцінцамі. Клаў гасцінец дзе-небудзь на пянёк са словамі: «Прынёс снеданне гаёваму дзеду. Ці сам з'ясі, ці ўнучкам дасі» (унучкі гаёвага дзеда — гаёўкі). Гаёвы дзед дае згоду, прыняўшы гасцінец. Не знайсці пачастунка раніцай наступнага дня азначала, што месца гэтае выбрана правільна. А калі пачастунак так і заставаўся ляжаць, то трэба было шукаць іншае месца. Бывала і такое, што драўніну ўсё ж такі забіралі без ведама гаюна і пачыналі рабіць зруб. Гаюн, згледзеўшы непарадкі, пасылаў у такі зруб зайца, папярэджваючы тым самым, што хата гэтая доўга не прастаіць.

Зап. А.У.Лукша, Вілейскі раён (449: с.514-515)

Рощевый дед или гаюн — лесной дух. Он заботится о своем лесе, следит за порядком в нем. Все звери и птицы подчиняются и служат ему.

С головы гаюн — как старый дед, но вместо волоса он порос седым мхом. В остальном он чисто медведь, только ходит он прямо. Есть в лесу такие места, к которым гаюн относится с особой нежностью, внимательно охраняя, чтоб никто не нарушил их нетронутой красоты. Если внезапно кто-то попробует рубить там деревья, гаюн предстанет перед дровосеком в своем настоящем облике. Известно, после такого проишествия долгое время туда не ступит нога человека. Но случаются происшествия действительно трагические — тогда, когда гаюн, не успев перед тем испугать человека, в гневе валит на него дерево.

В древнейшие времена дерево на строительство дома не готовили без разрешения рощевого деда. Считалось, что если получить такое разрешение и срубить дом, то он будет прочный и долговечный. Для этого хозяин вечером шел в выбранное заранее место с гостинцами. Ложил гостинец где-нибудь на пенек со словами: "Принес завтрак рощевому деду. Или сам съешь, или внучкам дашь" (внучки рощевого дедагаёвки). Рощевый дед дает согласие, приняв гостинец. Не найти угощения утром следующего дня означало, что место это выбрано правильно. А если угощение так и осталось лежать, то нужно было искать другое место. Бывало и такое, что древесину выбирали без ведома гаюна и начинали делать сруб. Гаюн, увидев непорядок, посылал в такой сруб зайца, предупреждая тем самым, что этот дом долго не простоит.

Записано А.У.Лукшой в Вилейском районе (северо-запад Минской области Беларуси)

И да, у гаюна есть внучки — гаёвки, веселые и шаловливые девушки.

Hajun (from ”гай” [haj] — grove, forest) is a woodland spirit in belarusian mythology, variety of leshy.

Гаёвы дзед, альбо гаюн, — лясны дух. Ён клапоціцца пра свой лес, сочыць за парадкам у ім. Усе звяры і птушкі падпарадкоўваюцца і служаць яму.

З галавы гаюн — як стары дзед, але замест воласу ён парослы сівым мохам. У астатнім ён чыста мядзведзь, толькі ходзіць прама. Ёсць у лесе такія мясціны, да якіх гаюн ставіцца з асаблівай пяшчотай, пільна ахоўваючы, каб ніхто не парушыў іх некранутага хараства. Калі раптам хто паспрабуе нарыхтоўваць там дрэва, гаюн паўстане перад дрывасекам у сапраўдным сваім выглядзе. Вядома, пасля такога здарэння доўгі час туды не ступіць нага чалавека. Але здараюцца выпадкі сапраўды трагічныя — тады, як гаюн, не паспеўшы папярэдне спудзіць чалавека, у гневе завальвае таго дрэвам.

У даўнейшыя часы дрэва на будоўлю хаты не нарыхтоўвалі без дазволу гаёвага дзеда. Лічылася, што калі атрымаць такі дазвол і зрубіць хату, то яна будзе трывалая і даўгавечная. Дзеля гэтага гаспадар падвечар ішоў у выбранае ім загадзя месца з гасцінцамі. Клаў гасцінец дзе-небудзь на пянёк са словамі: «Прынёс снеданне гаёваму дзеду. Ці сам з'ясі, ці ўнучкам дасі» (унучкі гаёвага дзеда — гаёўкі). Гаёвы дзед дае згоду, прыняўшы гасцінец. Не знайсці пачастунка раніцай наступнага дня азначала, што месца гэтае выбрана правільна. А калі пачастунак так і заставаўся ляжаць, то трэба было шукаць іншае месца. Бывала і такое, што драўніну ўсё ж такі забіралі без ведама гаюна і пачыналі рабіць зруб. Гаюн, згледзеўшы непарадкі, пасылаў у такі зруб зайца, папярэджваючы тым самым, што хата гэтая доўга не прастаіць.

Зап. А.У.Лукша, Вілейскі раён (449: с.514-515)

Hajovy dzied (literally — "grove grandfather") or Hajun is a woodland spirit. He protects his grove, maintaining order. Every animal and bird in forest obey and serve him.

The head of Hajun is like mans’ but his hair is of silver moss. The rest is spitting image of bear that walks on two rear legs. There are some places in the wood, which Hajun loves and cares for them the most that no one would touch it's untouched beauty. If anyone tried to chop the wood there, Hajun appears before trespasser in his true form. Naturally, after that no human has set foot here for a long time. But sometimes a real tragedy occurred, when Hajun in anger fell a tree down at woodcutter before he alerted and scared him.

In earlier days no house was built without Hajun’s approval. It was widely thought that the house built with Hajun’s approval will be firm and durable. To get this approval the owner of the future house went in forest with gifts. He put gifts somewhere on tree-stump and said: “Here is the treat for grove grandfather. Eat it by yourself or give to your granddaughters” (granddaughters of Hajovy dzied are hajoŭkі). If Hajovy dzied takes the treat, it means that he agreed. If the next morning gifts weren’t found it meant that the place for cutting wood had been chosen right. In some cases gifts lied where they were left. It meant that other place has to be found. There were some cases when people chose wood and began to build a house without permission of the Hajun. In that case Hajun seeing mischief sent to a house a rabbit showing by it that house won’t stand for long

Collected by A.U.Luksha in Vileyka District in the north-west of Minsk Region of Belarus (449: p.514-515)

And yes, Hajun has granddaughters which are hajowkі, merry and playful young ladies.

Па беларускай міталёгіі лясны дух, від лешага.

Гаёвы дзед, альбо гаюн, — лясны дух. Ён клапоціцца пра свой лес, сочыць за парадкам у ім. Усе звяры і птушкі падпарадкоўваюцца і служаць яму.

З галавы гаюн — як стары дзед, але замест воласу ён парослы сівым мохам. У астатнім ён чыста мядзведзь, толькі ходзіць прама. Ёсць у лесе такія мясціны, да якіх гаюн ставіцца з асаблівай пяшчотай, пільна ахоўваючы, каб ніхто не парушыў іх некранутага хараства. Калі раптам хто паспрабуе нарыхтоўваць там дрэва, гаюн паўстане перад дрывасекам у сапраўдным сваім выглядзе. Вядома, пасля такога здарэння доўгі час туды не ступіць нага чалавека. Але здараюцца выпадкі сапраўды трагічныя — тады, як гаюн, не паспеўшы папярэдне спудзіць чалавека, у гневе завальвае таго дрэвам.

У даўнейшыя часы дрэва на будоўлю хаты не нарыхтоўвалі без дазволу гаёвага дзеда. Лічылася, што калі атрымаць такі дазвол і зрубіць хату, то яна будзе трывалая і даўгавечная. Дзеля гэтага гаспадар падвечар ішоў у выбранае ім загадзя месца з гасцінцамі. Клаў гасцінец дзе-небудзь на пянёк са словамі: «Прынёс снеданне гаёваму дзеду. Ці сам з'ясі, ці ўнучкам дасі» (унучкі гаёвага дзеда — гаёўкі). Гаёвы дзед дае згоду, прыняўшы гасцінец. Не знайсці пачастунка раніцай наступнага дня азначала, што месца гэтае выбрана правільна. А калі пачастунак так і заставаўся ляжаць, то трэба было шукаць іншае месца. Бывала і такое, што драўніну ўсё ж такі забіралі без ведама гаюна і пачыналі рабіць зруб. Гаюн, згледзеўшы непарадкі, пасылаў у такі зруб зайца, папярэджваючы тым самым, што хата гэтая доўга не прастаіць.

Зап. А.У.Лукша, Вілейскі раён (449: с.514-515)

Дарэчы, у гаюна ёсць ўнучкі — гаёўкі, вясёлыя і гарэзлівыя дзяўчыны.
Статус статьиСтатус артыкулаStatus artykułuСтатус статтіArticle status
Сборка (наброски материалов из разных источников, пока еще не готовые для компоновки в цельный текст статьи)
Подготовка статьиПадрыхтоўка артыкулаPrzygotowanie artykułuПідготовка статтіArticle by
No votes yet
Адрес статьи в интернетеАдрас артыкулу ў інтэрнэцеAdres artykułu w internecieАдрес статті в інтернетіURL of article: //bestiary.us/gajun
Культурно-географическая классификация существ: Культурна-геаграфічная класіфікацыя істот: Kulturalno-geograficzna klasyfikacja istot: Культурно-географічна класифікація істот: Cultural and geographical classification of creatures:
Ареал обитания: Арэал рассялення: Areał zamieszkiwania: Ареал проживання: Habitat area:
Псевдо-биологическая классификация существ: Псеўда-біялагічная класіфікацыя істот: Pseudo-biologiczna klasyfikacja istot: Псевдо-біологічна класифікація істот: Pseudo-biological classification of creatures:
Физиологическая классификация: Фізіялагічная класіфікацыя: Fizjologiczna klasyfikacja: Фізіологічна класифікація: Physiological classification:

Comments

korg Re: Гаюн
korg's picture
Статус: оффлайн

Взял на себя ответственность по паспортизации персонажа чужой статьи. Классификация экспериментальная, прошу сильно не пинать )

Экстранаучная классификация

- статус — сущности
- домен — повседневности
- тип — хранители
- класс — природные
- семейство — лешаки
- род — лешие
- вид — ГАЮН БЕЛАРУСКИЙ

Физиология

- Человек, медведь

Ареал

- Вилейский район (Вилейщина)

Среда обитания

- Лес

Дополнительные способности-особенности

- Опекунство, Управление животными, Метаморфозы, Членовредительство

Культурно-географическая

- Белорусская мифология и фольклор

15 May, 2017 - 17:23
KOT Re: Гаюн
KOT's picture
Статус: оффлайн

Точно чужой? :)

15 May, 2017 - 17:26
korg Re: Гаюн
korg's picture
Статус: оффлайн

Вот жеж! Палишь мне все инкогниты! )

15 May, 2017 - 17:38

Отправить комментарий

The content of this field is kept private and will not be shown publicly.
CAPTCHA
Пожалуйста, введите слова, показанные на картинке ниже. Это необходимо для того, чтобы выяснить, являетесь ли Вы человеком или представляете из себя спам-бота. Спасибо.
18 + 1 =
Решите эту простую математическую задачу и введите результат. То есть для 1+3, введите 4.

Только зарегистрированные пользователи могут оставлять комментарии. Пожалуйста, войдите или зарегистрируйтесь. Only registered users can post a new comment. Please login or register. Only registered users can post a new comment. Please login or register.

Еще? Еще!

Леший — в славянской мифологии дух леса
Верлиока — в восточнославянских сказках чудовищное агрессивное лесное создание, которое убивает объединённая группа людей, животных и предметов
Лесавки — в белорусском фольклоре мелкие лесные духи, дети лешего и кикиморы
Купальский дедок — в белорусском фольклоре добрый лесной дух, собирающий "папараць-кветку" в купальскую ночь
Пущевик — в белорусском фольклоре хозяин ограниченного участка нетронутого леса (пущи), исключительно враждебный человеку
Зазовка — в фольклоре северо-запада Беларуси, локальная лесная демоница в облике прекрасной девушки с длинными волосами, которая завораживала юношей и заводила их в чащу
Гаёвки — в белорусской мифологии внучки гаёвого деда, лешего
Метсаваймы — в эстонской мифологии лесные духи, оборотни, способные перекидываться в животных, принимать человеческий и получеловеческий образ
Блуд — в восточно-славянском фольклоре лесной дух, который сбивает с дороги путников, заставляет их плутать по лесу, заводит в болото или чащу
Вужалка — в белорусском фольклоре девушка-змея, дочь змеиного царя
Моховик — по славянской мифологии дух мшистых болот, самый маленький из лесных духов
Лихо одноглазое — у восточных славян воплощение злой доли в образе одноглазой старухи
Росомаха — в славянском фольклоре фантастическое существо ("зверь-женщина"), обитающее в ржаном поле или в коноплях; русалка
Хапун — в белорусском и украинском фольклоре мифическое существо, похищающее маленьких детей и евреев независимо от возраста
Баламутень — в белорусской мифологии опасный для женщин водяной человек с одутловатым лицом, гусиной кожей и огромным животом
Альсеиды — в древнегреческой мифологии нимфы рощ
Лошолич — в цыганском фольклоре страшный лесной дух, лохматый зубастый леший с длинными отвисшими ушами
Руна — в словацком фолькоре женский дух-хранитель золота и сокровищ, расположение которых может рассказать человеку в обмен на его ребёнка
Гыргалица — в словацком и польском фольклоре гигантская лесная женщина с чёрными ногами, которая ловит мужчин и душит их, засовывая свою грудь жертве в рот
Доброхожий — представитель низшей белорусской и польской мифологии, сочетающий в себе качества домового, лешего и ряда других персонажей